Bataat, zoete pieper of geen pieper, in elk geval zoetjes an

06 Jan 2023 in Moestuinen
Afbeelding bij Bataat, zoete pieper of geen pieper, in elk geval zoetjes an


En wat is het?

Is de bataat nou wel een aardappel, of een knolsoort, groente? Eigenlijk maakt dat niets uit want in veel landen van de wereld wordt onze pieper ook tot groente gerekend. “What’s in a name? Tenslotte.

Zelf kweken

Tot 2019 hadden we deze groente, knol nog niet in ons te telen en te eten assortiment zitten. Onze jongste gezinslid is vegetariër en die had het er toen regelmatig over, dus ik dacht toch maar es zelf geprobeerd als patatjes uit, in de oven en dat viel ons alleszins mee wat smaak en textuur betreft.

Dus snuffelen op internet, gelezen hier en daar, YouTube gekeken en zag dat het nogal verschillend resultaat opleverde. Van Halleluja tot behoorlijke teleurstellingen en dan vooral in het begin bij het opkweken van scheuten (zogeheten Slips). Eenmaal goed aangeslagen viel ook de oogst ontzettend mee of zwaar tegen. Als ze uiteindelijk eenmaal aan de gang gaan als kiemscheuten is volgens de meeste kwekers, websites, blogs, YouTube en boeken de meeste kommer en kwel voorbij en de groei in de zomer goed te doen. Wel kan dat leiden tot veel en lange stengels en veel groen en de plant heeft aardig wat, het liefst organische voeding nodig, Waaronder ook Kali voor de knolvorming evenals de gewone aardappel en andere knolgewassen. Hij/zij groeit het beste op mooie rulle grond. Ook  werd er aangeraden om rond de plant te mulchen, met bijvoorbeeld blad van de smeerwortel (bevat redelijk wat kalium) zodat de aarde lekker warm blijft en goed vocht vasthoudt.

Hoe te beginnen

Tegenwoordig schaf ik in februari 2 bataten bij de lokale supermarkt aan, het liefst de biologische variant. Eén wat geelachtig en een de ander wat meer rood. Het kan zijn dat ze behandeld zijn tegen uitlopen, dus als je de kans hebt om biologische exemplaren op de kop te tikken, dat kiemt gewoon beter. Kweekglaasjes voor hyacinten werken het makkelijkste. Heb je die niet dan kan je ze ook gewoon doormidden snijden, 3 cocktailprikkertjes per helft erin en in een kopje met water. Het meest puntige deel van de knol is de onderkant en eigenlijk moet die in het water, maar als je hem doormidden snijdt zoals ik heb gedaan dan komt de onderkant dus boven en het gesneden gedeelte in het water.

In de vensterbank is een prima plek om te kiemen (warm, zonnig en licht) en dan geduld, veel geduld.  Door de warmte en het water gaat de knol net als een aardappel, op de oogjes uitlopen. Onderaan vormt de knol wortels, en bovenaan en anders ook onderaan bij de onderste helft want die zet je tenslotte op de kop in het water, ontstaan de ietwat paarse slips, uitlopers na 2-8 weken. En oh ja ververs het water elke 4-5 dagen te i.v.m. het voorkomen van rotten van de moeder bataat en schimmel.

Als de scheuten eenmaal 10-15 cm groot zijn, dan kan je ze van de moederknol afhalen en nog 1-2 weken op water zetten om meer wortelvorming te creëren alvorens uit te poten in de grond. Dan mag je ze nog steeds beschermd laten groeien want een bataat houdt absoluut niet van temperatuur onder de 15 graden. Dus tot eind mei, half juni houden we ze dan maar in meerdere kweekpotje(s) in de kas.

Alle extra groeitijd (in de kas en binnen) die je op deze manier bijeen schraapt is beter voor het gewas, want de knollen hebben echt de volledige zomer, het liefst goed warm, nodig om te vormen. Hoe langer het groeiseizoen, hoe hoger de opbrengst. 4 tot 6 maanden in de grond is het optimaalste, afhankelijk van het weer en dan voornamelijk de warmte.  Eind oktober oogsten zou dus moeten lukken als het niet te vroeg koud wordt, want bij ook maar ietsje nachtvorst sterven ze af (misschien een nachtje toedekken met wat hooi/stro aan het eind, wie weet. Dus eigenlijk zo lang mogelijk in de grond laten zitten

Groei en poten.

Het planten zelf is niet moeilijk: zet de loten, enigszins schuin in de grond, maximaal een centimeter of acht diep. Zorg voor twintig a dertig centimeter afstand in een rij. Belangrijk is een beschutte, zo zonnig mogelijke plek. De loten zullen eerst in de lengte groeien, en aan de voet komen vaak nieuwe scheuten. Later in het seizoen neemt de lengtegroei af, en vullen de takken wat meer op met nieuw blad. De bladeren zijn overigens eetbaar en een lichte snoei schijnt weinig kwaad te kunnen.

Uitdaging(en)
Hier geldt eigenlijk hetzelfde als bij diverse andere gewassen, als je last hebt van woelmuizen, slakken en of veel luis, dat kan ook bij de zoete aardappelkweek voor komen. Niet overdreven, maar kijk wel regelmatig of je geen vraat hebt. Het kan ook gebeuren dat scheuten niet goed aan slaan, die kan je dan maar het beste verwijderen.

Oogst
Vanaf oktober duikt het dilemma, de vraag op: wat is het optimale oogsttijdstip voor de bataat. Oogst je te vroeg, dan zijn de knollen misschien nog wat klein; oogst je te laat, dan kregen de knollen wellicht te lage temperaturen te verwerken en bewaren ze slecht.

Weersvoorspellingen, muizenvraat en andere omstandigheden zijn soms ook een stimulans om al dan niet te oogsten.

Ben je nieuwsgierig aangelegd dan kan je vanaf oktober voorzichtig in de aarde woelen om te voelen of er al een knol zit. Maar wees geduldig. Rek het groeiseizoen zoveel mogelijk, en oogst pas als je weet dat het echt koud gaat worden. Als je gaat oogsten gebruik je handen om de knollen niet te beschadigen.

Gemiddeld oogst je 2-3 wat grotere knollen en een aantal dunne of kleine knollen. Let wel: dikker en groter geschiedt aan het einde van het groeiproces, dus heb je meer dunnere exemplaren dan is het waarschijnlijk dat je een week of wat te vroeg was met oogsten.

Bewaren

Eenmaal goed uitgerijpt (een week of 3-4) zijn ze maanden goed houdbaar vermits opgeslagen in een donkere, vorstvrije ruimte. Gooi de kleine bataatjes niet weg: die zijn ook echt lekker.

Weetjes:

-        Om ze echt lekker zoet te krijgen, kun je de bataten het best nog even laten nog narijpen. Leg ze daarom te drogen in een kistje of bakje in een niet te koude droge ruimte.

-        Watertekort gaat altijd ten koste van de opbrengst en kan bloei veroorzaken, wat je wilt voorkomen.

-        Droogte na natte periode of andersom kan leiden tot barsten in de knollen.

-        Kali aan je bodem toevoegen bevordert de knolgroei

-        “Krielbataatje” is heerlijk met schil gebakken, wel even goed afborstelen onder de kraan.



Log in om te liken
Inloggen is verplicht

Om een reactie te posten moet je ingelogd zijn

Log in
Roel Avatar

Roel 3 weken geleden
Interessante informatie dank voor het delen


Moestuinen

Combinatieteelt en lokplanten

Hoe je optimale opbrengst van je moestuin kan halen met combinatieteelt


Moestuinen

Erger u niet, verwonder u slechts. Rendement op de moestuin?

Mag een moestuin rendement opleveren of alleen uit ideologische overwegingen


Moestuinen

Alles over knoflook planten, 10 10 10 10

Hoe kweek je knoflook? Met deze stappen kweek jij heerlijke biologische knoflook in je eigen tuin of balkon.


Moestuinen

Pittige (winter)kost Kool

Een mooie combinatie van eigen groente uit je tuin in een heerlijk (pittig) gerecht


Moestuinen

Knoflook drogen en vlechten

Video: Knoflookbollen vlechten


Door Tuindingen

De Tuindingen nieuwsbrief

Ontvang iedere week de leukste en groenste nieuwsbrief vrijblijvend in je mailbox